သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အသက် ၇၀ အရွယ် လူငယ်တစ်ဦးရဲ့ ဦးနှောက်အလွဲမှားမှုကို စိန်ခေါ်တယ်။
မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နောက်ဆုံး ဒိနမိတ်များစွာနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ တိုးတက်မှုတွေဟာ လုပ်ငန်းနဲ့ အများပြည်သူရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ဆက်လက်ရရှိနေပါတယ်။ အရေးပါတဲ့ ရွေးချယ်မှုများစွာဟာ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ စိတ်ခံစားမှုကြားက တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပုံရတယ်။ လူကြိုက်များတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဒီတင်းမာမှုကို ဦးနှောက်ရဲ့ နှစ်ပိုင်းကြားက ပြိုင်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ သရုပ်ဖော်ထားတယ်။ ပိုငယ်တဲ့၊ ပိုတိုးတက်တဲ့ ဆင်ခြင်တုံတရား ဗဟိုတစ်ခုနဲ့ ရှေးဟောင်းတစ်ခု၊ နောက်တစ်ခုက ပင်ကိုယ်သဘာဝကို အားကိုးပြီး လုပ်ဆောင်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဦးနှောက် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် သမိုင်းရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုဟာ ရိုးရှင်းတဲ့ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ရှေးဟောင်းတဲ့ တိုက်ပွဲတွေထက် အများကြီး ပိုရှုပ်ထွေးပါတယ်။ ၁၉၅၀ လွန်နှစ်များက တင်ပြခဲ့သော သီအိုရီအရ ဦးနှောက်သည် အခြေခံ ဇီဝဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များမှ စတင်၍ အခြေခံအဆင့်များတွင် စတင်ပြီး ကျောရိုးသတ္တဝါများ၏ ဦးနှောက်များထဲသို့ တိုးတက်လာပြီး လူသားများ၏ ရှုပ်ထွေးသော အတွေးအခေါ်အဆင့်များသို့ တိုးတက်လာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ဒါဟာ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ် ဇီဝဗေဒပညာရှင်များက မေးခွန်းများကို စဉ်းစားနေစဉ်တွင် ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ကို ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ကို ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်တိုးတက်မှု ဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ၊ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ကို ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်များတွင် ကုဒ်သွင်းခြင်းထက် နယ်ပယ်သစ်များ၏ အခြေအနေများတွင် ပိုကောင်းမွန်စွာနားလည်နိုင်ကြောင်း၊ ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်များတွင် ဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်များ၏ ကန့်သတ်ချက်များ ပါဝင်နိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သူတို့တည်ဆောက်တဲ့ပုံစံတွေက အခြေခံအားဖြင့် မတူညီတဲ့ ပိုးမွှား တစ်ရှူးအမျိုးအစားနှစ်ခုကြားက ကွန်ပြူတာ တိုက်ပွဲခွင်ကို သရုပ်ဖော်တယ်။ ဒီနှစ်မျိုးဟာ မွေးဖွားပြီးသားဖြစ်လောက်တယ်။ (တရုတ်ဘာသာသို့ ပြန်ညွှန်းချက်) ပိုးမွှား ဦးနှောက်ပုံစံတွေဟာ ရေတိုကာလမှာ မလုံလောက်လောက်လောက်ဘူးလို့ ထင်ရလောက်တယ်။ (ဥပမာ၊ ယုတ္တိဆိုင်ရာ ဦးနှောက်နဲ့ ပိုးမွှား ဦးနှောက်လို) ဒီဦးနှောက်ပုံစံတွေဟာ မကြာခဏဆိုသလို အလုပ်အကိုင် အမျိုးမျိုးရှိတဲ့ ဦးနှောက်ဒေသတွေကို ရည်ညွှန်းတယ်။ ဥပမာ၊ ယုတ္တိဆိုင်ရာ ဦးနှောက်က ဦးနှောက်ထဲက ပိုးမွှား ၂-ပိုးမွှား လုပ်ဆောင်မှုကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး ပိုးမွှား ဦးနှောက်က ဦးနှောက်ထဲက အာရုံခံ ပိုးမွှား ၃-ပိုးမွှား လုပ်ဆောင်မှုကို ရည်ညွှန်းနိုင်တာပါ။ ဒီတော့ ရေတိုကာလမှာ ပိုးမွှား ဦးနှောက်ပုံစံတွေဟာ မလုံလောက်ဘူးလို့ ထင်ရလောက်တယ်။ (ဥပမာ၊ ယုတ္တိဆိုင်ရာ ဦးနှောက်နဲ့ ပိုးမွှား ဦးနှောက်လို) neocortex ကို မြင့်မားတဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ မကြာခဏ ဆက်စပ်ထားပြီး neocortex ကို ဦးနှောက်ရဲ့ အပြင်လွှာရဲ့ အဓိက အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ပါဝင်ပြီး အမြင်၊ အမြင်၊ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ အခြားရှုပ်ထွေးတဲ့ သိမှတ်နိုင်စွမ်းတွေကို တည်ဆောက်ပါတယ်။ neocortex လို့ခေါ်တဲ့ neocortex ဟာ ၎င်းရဲ့လက္ခဏာတွေကို ရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ဖို့ မလွယ်တဲ့အတွက် ရှုပ်ထွေးတဲ့ သိမှတ်နိုင်စွမ်းကို တည်ဆောက်တဲ့ ပိုမိုအားကောင်းတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုလို့ အများက ယူဆကြတယ်။ ဒီစနစ်မှာ မှတ်ဉာဏ်၊ အနံ့၊ ညွှန်ကြားမှု၊ ခံစားမှု ညှိနှိုင်းမှု ပါဝင်တဲ့ ဒေသများစွာ ပါဝင်ပါတယ်။' ဘာကြောင့် ဒီဒေသတွေအားလုံးကို စနစ်ကြီးတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်တာလဲ။' ဒီမေးခွန်းကိုရှာဖွေဖို့ သုတေသီတွေဟာ ဒီဦးနှောက်စနစ်တွေ မျိုးစိတ်ချင်း ပြောင်းလဲပုံကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့တယ်။ မျိုးစိတ်ချင်း ဦးနှောက်စနစ်တွေ ပြောင်းလဲမှုကို တိုက်ရိုက် လျစ်လျူရှုတာ (သို့) လျစ်လျူရှုတာထက် ပိုရှုပ်ထွေးတဲ့ ဒီရှုပ်ထွေးတဲ့ ပြဿနာကို ပိုနက်ရှိုင်းစွာ စူးစမ်းနိုင်တာပါ။
