ဆေးဝါးသုံးပြီး ဘဝကို ဖျက်ဆီးဖို့ မသင့်တော်ဘူးဆိုပါစို့။
မိန်းကလေးများနှင့်မိသားစု၏ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ခြင်း၊ ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးအတွက် အရေးပါသော ကိစ္စတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အိုကေ၊ ငါဘာလို့ နားမကြားနိုင်တာလဲ။ အသံတိတ်ဗီဇအမူအရာ ၈ မျိုးစစ်ဆေးမှုတွင် တွေ့ရှိရတာက အသားမျှင်ဆဲလ် ဗီဇပြောင်းလဲမှုကို သယ်ဆောင်လာသူများကို တစ်သက်လုံး ပစ်မှတ်ထားသင့်တဲ့ ချင်းဒိုစိန်လို氨基နူလီးယမ်ဓာတ်ပြုဆေးတွေကို တားမြစ်ခဲ့ဖူးပြီး မဟာမင်းသမီးရဲ့ မသိစိတ်ကြောင့် ဘဝကို ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး အနာဂတ်မှာ သာမန်အာရုံခံစားခွင့် ပြန်လည်ရရှိဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေမရှိပါ။ ပိုဆိုးတာက တရားမျှတတဲ့ ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု မမှန်ကန်တာဟာ နားမကြားပဲ အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေပြီး နှစ်စဉ် ကလေး ၇၀၀၀ လောက်ကို သေစေပါတယ်။ (၁) ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု မမှန်ကန်ခြင်း၊ နှစ်စဉ်ကလေး ၃၀၀၀၀ ကြားကြားအာရုံ ချို့ယွင်းနေခြင်း အမှန်တကယ်ဆိုသည်မှာ ဒီကိစ္စတွင် ပျော်ရွှင်မှုဟာ သာမန်ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ပါ။ နိုင်ငံတော်၌ ကလေးများအတွက် တရားမျှတသောဆေးဝါးမမှန်ကန်သည့်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောအကျိုးပြုမှုနှုန်းဟာ လူကြီးတွေထက် ၁၂. ၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားပြီး ၂ ဆ ပိုမိုမြင့်မားသည်။ ကလေးငယ်များတွင် ဆေးဝါးသုံးစွဲမှု မမှန်ကန်သည့်အတွက် စိတ်အကြားအာရုံ ချို့ယွင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော သမားတော် ၁၈ ဦးလည်း ပါဝင်သည်။ တကယ်တမ်းမှာ၊ အချို့ဆေးဝါးများသည် ငယ်ရွယ်သူများ စားမရနိုင်ဘဲ ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသည်ဆိုပါစို့။ ထိုကိန်းဂဏန်းတွေက အရေးတကြီး သတိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ (၂) ဒီဆေးတွေကို မိဘတွေက ကလေးတွေ မစားသင့်ဘူး၊ တစ်ချို့ ပိုးသတ်ဆေးများဖြစ်တဲ့ တုပ်ကွေးချောင်း၊ စတုရန်းစင်၊ ဘီလူးဇင်၊ ကန်နာနိုဆလင်၊ ချင်းဒေါက်စိန်တို့ကို သူတို့မသောက်ပါနဲ့။ ဒါမဟုတ်ရင် စိတ်ကူးယဉ်လို့မရနိုင်တဲ့ အကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်ပေါ်စေမှာပါ- ဥပမာ ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ ချင့်ဒေါက်စ်လိုမျိုးပေါ့။ အထူးသဖြင့် နားကြားခြင်း မျိုးရိုးဗီဇ စစ်ဆေးမှုမရှိသေးတဲ့ကလေးတွေမှာ အဆိပ်အတောက်ကြီးရှိတယ်ဆိုရင်တော့ သတိထားဖို့လိုပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ချင်းဒေါ်စိုင်းဟာ ကလေးတွေရဲ့ အနားအာရုံ ၁၂ ခုထိ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားနိုင်ပြီး လူငယ်တွေဟာ အသံကျဆင်းမှုရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေ ရှိလာကြတာကြောင့်ပါ။ (၄) တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အာမနျူယမ် ၅ ဆေးများတွင် အီရွန်၊ ပလူး၊ ဆပ်ပြာ၊ မက်ဆီ၊ အေမီ၊ စပျစ်ရည်ပါဝင်ပြီး ကလေးများသည် သတိထားသင့်သည်။ ဥပမာ ၁ နှစ်အောက်ကလေးများအတွက် amine အရည်များကို တားမြစ်ခြင်း။ ထို့အပြင် ကလေးငယ်များအနေဖြင့် အိုင်ရွန်းဟိုတယ် နန်နီကို ရှောင်ရှားရန် ကြိုးပမ်းကြရပါမည်။ (၃) မွေးကင်းစကလေးများနှင့် ကလေးငယ်များအတွက် ဆေးတစ်ချို့ကို ပိုးမွှားထိုးဆေး၊ ဗီတာမင်အက်ဆူးရည် နှင့် ကင်းလင်း ထောပတ်ထည့်ဆေး ၄ နှစ်အောက်မှ တွဲသုံးစွဲခွင့် မပြုရ။ (၅) ချောင်းဆိုးဆေးအချို့ကို အသက် ၂ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များတွင် အိုင်စွန်းမပါသော ချောင်းဆိုး ဆေးများကို ပိတ်ပင်သင့်ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာ အကြောင်းပြချက်ရှိသည့်ချောင်းဆိုးဆေးများကို ၁၈နှစ်အောက်ကလေးတိုင်းက ပိတ်သိမ်းရမည်။ ထို့ပြင် သကြားဓာတ်သန့်စင်မှုတ်ဆပ်နှင့် ဆားရည်သန့်စင်မှုတ်စက်အသစ်တို့ကို အထူးသဖြင့် မွေးကင်းစကလေးများအတွက် သတိပြု၍ ထိုးသွင်းပေးရန် လိုအပ်သည်။ (၃) ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၏ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်: ၁၄ မျိုး၊ အသက် ၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်များအတွက် သတိထားသုံးရန် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် NDA က Aminoamethylamine oral solution အပါအဝင် အမျိုးအစားဆေးညွှန်ကြားစာအုပ် ၁၄ ခုကို ပြင်ဆင်သည့် ကြော်ငြာစောင်တစ်စောင် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အများပြည်သောကလေးများ၌ ဖြစ်ပွားနေသော FP7 ကို သင့်တင့်စွာ သုံးစွဲနိုင်မည့် ဆေးများကို ပြုပြင်ကာ သက်တမ်းနှစ်အောက် ကလေးများအား ကိုယ်တိုင် မသောက်သင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်မှာဖြစ်သည်။ Aminoaminophils, Malayalam amine alkylating pills (AMP) များ၊ ကလေးများအတွက် အမ်အိုင်နိုစလင် ပလပ်စတစ်ဆေးများ၊ Malayalam acetate amphetamine အမှုန်များ၊ U-carcinoglycerin အရည်များနှင့် Amine allergy particles တို့ဟာ သာမန်လူထု အတွက် သိပ္ပံနည်းကျ ကျန်းမာမှုဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်ကို တည်ဆောက်ရန် အထူးအရေးကြီးပါတယ်။ သတိပြုစရာက ဒီနှစ် ဧပြီလမှာ FDA က ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဦးစီးဌာနမှ လူငယ်တွေအတွက် သင့်တင့်တဲ့ ဆေးတွေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ (၃) အီတာနိုမင်အက်ဆီယမ်ကို ကလေးများအတွက် သာမန်သုံးစွဲနေသည့် ဓာတ်သက်သာစေရေးဆေးဖြစ်သော်လည်း ရေရှည် အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းသည် အသည်းအပေါ် မပြန်လည်ပြောင်းလဲနိုင်သော ဘေးဖြစ်စေသည်။ (၂) ဆာလစ်ဆားပုံးချောင်းက နှိပ်စက်ခြင်းကို လျော့နည်းပေးနိုင်ပေမဲ့ သင့်တင့်စွာအသုံးပြုပြီးနောက် ပရိုတင်း ၄ ချပ်၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ ပရိုတင်း ၃ ချပ် စတဲ့ ပရိုတင်း ၂ ချပ် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ကလေးများအတွက် မှန်ကန်သော ဆေးဝါးများကို ပေးရာတွင် သတိပြု၍ ဂရုစိုက်ရန်၊ များစွာမှ မစားသုံးသင့်သော်လည်း မိဘအများအပြားတို့က မည်သည့်နည်းဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်ကို မသိကြပေ။ အရေးအကြီးဆုံးက ကလေးတွေဟာ ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်းဆိုင်ရာ မကျန်းမာမှုရှိရင် ကိုယ်တိုင် ဆေးကုသမှုကို ရှောင်ရှားဖို့၊ ပုံမှန်ဆေးရုံတွေဆီ သွားပြီး ၁၀ ဆင့် စစ်ဆေးတာ သေချာစေရန်နဲ့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဆရာဝန်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အရ မှန်ကန်စွာသုံးသင့်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကို ၄။ နွားနို့၊ သစ်သီး သောက်ရည်၊ မိခင်နို့ စသည့် အစားအသောက်တွေနဲ့ အတူတကွမသောက်ပါနဲ့။ ဒီအစားအစာတွေက တစ်ချို့သော ဆေးတွေရဲ့ ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် တုံ့ပြန်နိုင်ကာ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိပါလိမ့်မယ်၊ အပူပေးရေကို တတ်နိုင်သမျှ သုံးစွဲပါ။ နွေဦးမှာ ကလေးတွေကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ ရက်စက်စေဖို့ ဒီပေါက်လေးကို တွန်းအားပေးပြီး အဆိပ်သင့်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှုနည်းလမ်း ၉ ခုကို ရှာဖွေပါ။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ရေး ဂူကြီး ၁၀ ချက်: ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆေးကုမ္ပဏီခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာက်တဲ့ လုပ်ငန်းပေါင်း ၆၀ ကျော်၊ အရက်သောက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော မူးယစ်မူးယစ်ရောဂါများအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက် အသစ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဆပ်ပြာရည်က ဦးနှောက်စနစ်တွေ ပေါ်လွင်လာပြီ အန်လီကိုဗိသုကာဌာန၊ ရန်ကုန်မြို့နယ် ဆေးကုသရေးအသင်း (၁၈) ခုရဲ့ ရှေ့ပြေးလုပ်ငန်းမှာ ယားယံဆေးဝါးယူခြင်းနဲ့ မြို့ပြကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်း ၈၁ခု ပါဝင်ပါတယ်။ ကာကွယ်ဆေးတွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာကော်မတီတစ်ခုဖြစ်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်ရေးငြိမ်းချမ်းရေး ထုတ်ကုန်တွေ ဘယ်လိုရွေးချယ်သင့်သလဲ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတွေက ဘယ်နည်းလမ်းများဖြင့် မီတာ မျက်မှန်လေးများကို ဖယ်ရှားရမလဲ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဆိုင်ရာ နယ်ပယ်၏ နောက်ဆုံးပေါ် တိုးတက်မှုများကို ဆက်လက် စောင့်ကြည့်လျက် အာဏာပိုင်များ၊ ယုံကြည်စိတ်ချရသော သတင်းအချက်အလက်များ နှင့် ဆေးကုသရေး ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် သင်တို့ကို ကူညီပေးရန်။
